Άρθρα

Υπάρχουν ακόμη τίμιοι νεοδημοκράτες που συνεχίζουν να στηρίζουν τον Κυριάκο Μητσοτάκη. Άνθρωποι που μεγάλωσαν μέσα στην παράταξη του Κωνσταντίνου Καραμανλή, που πίστεψαν στην εθνική ευθύνη, στη θεσμική σοβαρότητα, στην κοινωνική συνοχή, στη σύνδεση πατρίδας και δημοκρατίας. Και σε αυτούς απευθύνομαι με καθαρό λόγο: ακόμη δεν έχετε αντιληφθεί ότι η Νέα Δημοκρατία που γνωρίσατε δεν είναι η Νέα Δημοκρατία που κυβερνά σήμερα;

Η σημερινή κομματική δομή δεν θυμίζει ιστορική παράταξη. Θυμίζει συγκεντρωτικό μηχανισμό εξουσίας. Δεν λειτουργεί ως πολιτική κοινότητα αξιών αλλά ως διαχειριστικό σύστημα επιρροής. Η ιδεολογική φυσιογνωμία έχει υποχωρήσει μπροστά στη λογική της επικοινωνιακής κυριαρχίας. Η συλλογικότητα αντικαταστάθηκε από τον αρχηγισμό. Ο πολιτικός διάλογος αντικαταστάθηκε από το επιτελικό φίλτρο.

Και όμως, οι ρωγμές είναι εμφανείς.

Η ψήφιση του γάμου των ομοφυλοφίλων και της υιοθεσίας παιδιών αποτέλεσε ιστορική τομή. Όχι μόνο λόγω του περιεχομένου της ρύθμισης, αλλά λόγω του τρόπου επιβολής της. Μια βαθιά κοινωνική και ανθρωπολογική αλλαγή αντιμετωπίστηκε ως τεχνικό νομοσχέδιο. Χωρίς ουσιαστικό διάλογο με την κοινωνία. Χωρίς σεβασμό στον αξιακό πυρήνα ενός μεγάλου τμήματος της παράταξης. Η αντίρρηση βαφτίστηκε οπισθοδρόμηση. Η διαφωνία βαφτίστηκε ακραία. Έτσι όμως δεν κυβερνάς κοινωνία. Τη διχάζεις.

Στα εθνικά ζητήματα, το πρόβλημα δεν είναι οι λέξεις αλλά η κατεύθυνση. Όταν η Τουρκία αμφισβητεί στην πράξη κυριαρχικά δικαιώματα, όταν δημιουργεί τετελεσμένα, όταν επεκτείνει το πεδίο αμφισβήτησης από το Αιγαίο μέχρι την Ανατολική Μεσόγειο, η απάντηση δεν μπορεί να είναι επικοινωνιακή διαχείριση. Η αποτροπή δεν χτίζεται με φράσεις περί “ήρεμων νερών”. Χτίζεται με στρατηγική, συμμαχίες ουσίας, ενίσχυση της άμυνας και καθαρά όρια.

Η αποψίλωση νησιωτικών περιοχών από κρίσιμα οπλικά συστήματα, με την προσδοκία αναπλήρωσης μέσω συμμαχιών, δημιούργησε εύλογα ερωτήματα. Η Ελλάδα έχει πρώτιστη υποχρέωση την άμυνα της επικράτειάς της. Κάθε επιλογή που δίνει την εικόνα χαλάρωσης αποτροπής λειτουργεί ως μήνυμα προς κάθε αναθεωρητική δύναμη.

Στο δημογραφικό, η χώρα βιώνει αργή αλλά σταθερή συρρίκνωση. Χωριά ερημώνουν. Σχολικές αίθουσες αδειάζουν. Οι γεννήσεις μειώνονται. Και αντί για συγκροτημένη εθνική στρατηγική στήριξης της ελληνικής οικογένειας, βλέπουμε αποσπασματικές προσεγγίσεις. Το δημογραφικό δεν είναι λογιστικό πρόβλημα. Είναι ζήτημα ταυτότητας και επιβίωσης. Χρειάζεται πολιτική βούληση, φορολογικά κίνητρα, στήριξη νέων ζευγαριών, πρόσβαση σε στέγη και εργασία, όχι απλές διοικητικές ρυθμίσεις.

Στην οικονομία, η εικόνα είναι ακόμη πιο αποκαλυπτική. Από τη μία πλευρά, οι τραπεζικοί όμιλοι εμφανίζουν υψηλή κερδοφορία. Από την άλλη, τα νοικοκυριά εξαντλούν το εισόδημά τους πριν τα μέσα του μήνα. Η ακρίβεια στα βασικά αγαθά έχει μετατραπεί σε μόνιμη συνθήκη. Οι μικρομεσαίοι ασφυκτιούν. Οι νέοι αδυνατούν να αποκτήσουν κατοικία. Η αγορά λειτουργεί με όρους άνισης ισχύος.

Η απόφαση του Αρείου Πάγου για τον τρόπο υπολογισμού τόκων σε δάνεια του νόμου Κατσέλη ανέδειξε το μέγεθος της κοινωνικής πίεσης. Χιλιάδες οικογένειες βρέθηκαν αντιμέτωπες με αλγοριθμικούς μηχανισμούς επιβάρυνσης. Το ζήτημα δεν είναι τεχνικό. Είναι ηθικό και πολιτικό. Όταν η κοινωνία πιστεύει ότι το σύστημα λειτουργεί υπέρ των ισχυρών και εις βάρος των αδύναμων, η εμπιστοσύνη διαρρηγνύεται.

Αυτό είναι το πραγματικό χάος. Όχι η διαμαρτυρία. Όχι η κριτική. Χάος είναι η διάχυτη ανασφάλεια. Χάος είναι η αίσθηση ότι το κράτος δεν προστατεύει αλλά παρακολουθεί. Χάος είναι η θεσμική κόπωση. Χάος είναι η ιδέα ότι η εξουσία δεν λογοδοτεί.

Η φράση του Αντώνη Σαμαρά ότι “ο Μητσοτάκης είναι το χάος” δεν μπορεί να απορριφθεί ως υπερβολή. Είναι πολιτική αξιολόγηση από άνθρωπο που γνωρίζει τη λειτουργία της εξουσίας. Και η κυβέρνηση δεν απάντησε επί της ουσίας. Δεν άνοιξε συζήτηση για την κατεύθυνση της χώρας. Δεν παρουσίασε αναθεώρηση στρατηγικής. Περιορίστηκε σε επικοινωνιακή άμυνα.

Το πρόβλημα όμως δεν είναι προσωπικό. Είναι θεσμικό και πολιτικό. Όταν μια κυβέρνηση συγχέει την εξουσία με δικαίωμα σιωπής, όταν θεωρεί την κοινωνική δυσαρέσκεια “τοξικότητα”, όταν αντιμετωπίζει την κριτική ως απειλή, τότε δημιουργεί απόσταση από την κοινωνία.

Η Δημοκρατία δεν αποδυναμώνεται μόνο από εξωτερικούς κινδύνους. Αποδυναμώνεται όταν η κοινωνία παραιτείται. Όταν η κόπωση γίνεται σιωπή. Όταν η σιωπή γίνεται αποδοχή.

Η Ελλάδα βρίσκεται σε σταυροδρόμι. Από τη μία πλευρά, ένα μοντέλο διακυβέρνησης που στηρίζεται σε επικοινωνία και συγκεντρωτισμό. Από την άλλη, μια κοινωνία που ζητά αξιοπρέπεια, δικαιοσύνη, εθνική πυξίδα και κοινωνική ισορροπία.

Το ζητούμενο δεν είναι απλώς η εναλλαγή προσώπων. Είναι η αποκατάσταση της εμπιστοσύνης. Είναι η επανασύνδεση της πολιτικής με τις αρχές. Είναι η επιστροφή στη θεσμική σοβαρότητα. Είναι η ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής. Είναι η εθνική στρατηγική με μακροπρόθεσμο ορίζοντα.

Η αλήθεια δεν είναι τοξικότητα. Είναι προϋπόθεση Δημοκρατίας.

Και όσοι ακόμη πιστεύουν στην ιστορική διαδρομή της παράταξης, οφείλουν να αναρωτηθούν: θα συνεχίσουν να δικαιολογούν, ή θα απαιτήσουν επαναφορά στις αρχές;

Η πολιτική δεν είναι διαχείριση εντυπώσεων. Είναι ευθύνη απέναντι στην Ιστορία.