Ερωτήσεις 2015

Αρ. πρ. 2945/27-5-2015

ΕΡΩΤΗΣΗ

ΠΡΟΣ ΤΟΝ ΥΠΟΥΡΓΟ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ, ΔΙΑΦΑΝΕΙΑΣ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΟΜΑΤΩΝ

Κοινοποίηση:

α) Προϊστάμενος της Εισαγγελίας Πρωτοδικών Αθηνών

β) Εισαγγελέα Περιβάλλοντος

Δυστυχώς, τα τραγικά νέα συνεχίζονται, αφού κατέληξε, νωρίς το απόγευμα του Σαββάτου 23 Μάη και τρίτος εργαζόμενος από το εργοδοτικό έγκλημα στα ΕΛΠΕ στον Ασπρόπυργο, στις 8 Μάη 2015. Πρόκειται για τον 27χρονο Αντώνη Αβράμπο, που νοσηλεύονταν πολυτραυματίας στο Νοσοκομείο «Γ. Γεννηματάς». Την Τρίτη, 19 Μάη, είχαν χάσει τη μάχη με διαφορά ωρών, ο ένας το πρωί και ο άλλος το απόγευμα, άλλοι δύο από τους έξι εργάτες, που είχαν τραυματιστεί πολύ σοβαρά. Ήταν ο Μπάμπης Δευτεραίος, εργαζόμενος των ΕΛΠΕ, που νοσηλευόταν στο νοσοκομείο «Αττικόν» και ο Ντελιλάι Ραμαντάν, εργαζόμενος σε εργολαβικό συνεργείο, που νοσηλευόταν στο «Θριάσιο» σε πολύ σοβαρή κατάσταση.

Στο σημείο αυτό να αναφέρουμε, ότι με ερώτηση μας, στα πλαίσια του κοινοβουλευτικού έλεγχου στον αρμόδιο υπουργό Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Κοινωνικής Αλληλεγγύης, είχαμε καταγγείλει πρόσφατα το γεγονός ότι τα ΕΛ.ΠΕ. απασχολούσαν «εργολαβικούς υπαλλήλους» κατά παράβαση περσινής υπουργικής απόφασης, βάσει της οποίας απαγορεύεται ρητά κάτι τέτοιο, για την όποια αναμένουμε επίσημη απάντηση από το υπουργείο.

Σαν να μην έφταναν όλα αυτά, επαληθεύτηκαν, όλοι όσοι εκ των προτέρων έλεγαν, και κυρίως οι εργαζόμενοι στα ΕΛ.ΠΕ., ότι το πόρισμα θα αποδώσει το ατύχημα σε ανθρώπινο λάθος. Σύμφωνα, λοιπόν, με πληροφορίες, όπως αυτές αναπαράγονται καθημερινά, τόσο στον έντυπο, όσο και στον ηλεκτρονικό τύπο, αναφέρονται τα εξής: Τα μέλη της επιτροπής διερεύνησης (τεχνικοί του διυλιστηρίου, εκπρόσωποι των εργαζομένων και εξωτερικός πραγματογνώμονας) εντοπίζουν την αιτία, που προκάλεσε την πυρκαγιά και τη συνακόλουθη έκρηξη στην ύπαρξη καυσίμου μέσα στον αγωγό της δεξαμενής, όπου και γίνονταν εργασίες συντήρησης το πρωινό της 8ης Μαΐου. Κανονικά, η ακατέργαστη βενζίνη δεν θα έπρεπε να υπάρχει μέσα στον αγωγό και όλα φαίνεται να οδηγούν στο ότι ήταν πλημμελής η προετοιμασία των εγκαταστάσεων για την προγραμματισμένη συντήρηση.

Βέβαια, στο πόρισμα δεν γίνεται κανένας λόγος για τα μέτρα ασφαλείας. Ούτε, φυσικά, για το ότι όλοι «έκαναν τα στραβά μάτια», από την ημέρα που ξεκίνησε το «shut down», καθώς, επειδή η διοίκηση ήθελε να ολοκληρωθεί η συντήρηση μέσα σε χρόνο ρεκόρ, συνέπεια ήταν να δουλεύουν όλα τα συνεργεία μαζί. Εδώ, θα πρέπει να σημειώσουμε, ότι εκτός από το πόρισμα των ΕΛ.ΠΕ., εκκρεμούν δύο ακόμη πορίσματα, αυτό της Πυροσβεστικής, και αυτό του ΣΕΠΕ. Επομένως, θα γίνει διασταύρωση από τρεις διαφορετικές πλευρές, πριν ληφθούν οι τελικές αποφάσεις για τα πραγματικά αίτια.

Στο Χριστιανοδημοκρατικό Κόμμα Ελλάδος, μετά και από αυτές τις δυσάρεστες εξελίξεις, γίναμε δέκτες παραπόνων αλλά και έντονων διαμαρτυριών από συμπολίτες μας, οι οποίοι, ζητούν να υπάρξει σε βάθος και χωρίς κανένα συμβιβασμό ή συγκάλυψη, η διαλεύκανση των αιτιών του τραγικού δυστυχήματος. Την αγανάκτηση και την οργή των συμπολιτών μας ήρθε να επιδεινώσει και άλλο το αποκαλυπτικό δημοσίευμα της εφημερίδας “Η Άποψη”, στις 23-24.05.2015, όπου αναφέρει τα εξής αποκαλυπτικά για το τραγικό δυστύχημα στα ΕΛ.ΠΕ.: “Όπως αναφέρουν άνθρωποι που γνωρίζουν, το ατύχημα στο διυλιστήριο των ΕΛ.ΠΕ. του Ασπροπύργου δεν ήταν απρόβλεπτο, ούτε αναπόφευκτο. Ήταν, εκ των προτέρων, γνωστές οι πιεστικές συνθήκες κάτω από τις οποίες θα εκτελούνταν οι πιο σημαντικές εργασίες γενικής συντήρησης της τελευταίας πενταετίας του διυλιστηρίου του Ασπροπύργου: μέσα σε ελάχιστο χρονικό διάστημα ενός μηνός και με το ελάχιστο δυνατό κόστος! Έτσι, 2.000 «εργολαβικοί» εργαζόμενοι –μεταξύ των οποίων πάρα πολλοί ανειδίκευτοι και κυρίως ανεκπαίδευτοι, πέρασαν για πρώτη φορά την πύλη διυλιστηρίου, συνωστίστηκαν αφύσικα για να συμμετάσχουν σε διεργασίες συντήρησης διυλιστηρίου, και μάλιστα, με εξαντλητικά ωράρια και εξευτελιστικό μεροκάματο. Εκατοντάδες αυτοκίνητα παρκαρισμένα όπως-όπως πάνω στα πεζοδρόμια της Εθνικής Οδού, στο ύψος του διυλιστηρίου, υποδήλωναν όλες αυτές τις μέρες τον βαθμό της προχειρότητας.

Οι εκτεταμένες εθελούσιες έξοδοι αποστέρησαν το διυλιστήριο από έμπειρο προσωπικό και διέκοψαν βίαια τη μετάδοση της γνώσης στους νεότερους. Οι μεγαλόσχημες διακηρύξεις της εταιρείας για επένδυση στην ασφάλεια είχαν περίτρανα αποδειχθεί «έπεα πτερόεντα» πέρυσι τον Φεβρουάριο. Τότε, η διοίκηση της εταιρείας είχε προσπαθήσει να αποφύγει τη διακοπή λειτουργίας (shut down) στο διυλιστήριο των ΕΛ.ΠΕ., στην Ελευσίνα, όταν διαπιστώθηκε παραμόρφωση του αντιδραστήρα της μονάδας 32 (Flexicocker), μόλις ενάμιση χρόνο από την έναρξη λειτουργίας της!

Ταυτόχρονα, με την έναρξη του γενικού «shut down» του διυλιστηρίου Ασπροπύργου, στις 21 Απριλίου, η κάθε άλλο παρά ενοχλητική και διεκδικητική απέναντι στην εταιρεία Διοίκηση του Σωματείου των ΕΛ.ΠΕ., από κοινού με την Επιτροπή Υγιεινής και Ασφάλειας του διυλιστηρίου, είχαν δημοσιοποιήσει την έκδηλη ανησυχία τους για το θέμα.

Στην συνέχεια, το δημοσίευμα κάνει λόγο και για νέο ρυπαντικό επεισόδιο στην Ελευσίνα. Συγκεκριμένα, αναφέρει: ”Στο μεταξύ, τα ρυπαντικά επεισόδια των ΕΛ.ΠΕ. στο Θριάσιο Πεδίο συνεχίζονται με αμείωτη ένταση. Όπως καταγγέλλουν, νέο ρυπαντικό επεισόδιο σημειώθηκε την προηγούμενη Κυριακή από το διυλιστήριο των ΕΛ.ΠΕ. στην Ελευσίνα, με συνεχείς εκπομπές καυσαερίων από τις πρώτες πρωινές ώρες της Κυριακής, έως και τις μεταμεσονύχτιες. Ήταν το πρώτο αξιοσημείωτο επεισόδιο, μετά αυτό που συνέβη στις 30 Μαρτίου. Για το επεισόδιο αυτό, οι αρμόδιες αρχές δεν έχουν ακόμη πάρει θέση, ενώ η εταιρεία μίλησε για …«οπτικές εντυπώσεις»!”

Στο Χριστιανοδημοκρατικό Κόμμα Ελλάδος, διαβάσαμε προσεκτικά και την επιστολή εργαζόμενου στην ιστοσελίδα «www.ecoeleusis.com». Η συγκεκριμένη επιστολή καταγγέλλει τα εξής :

“1. Ενώ σε ένα παρόμοιο αλλά μικρότερης έκτασης περιστατικό, πριν από περίπου 10 μέρες, ήχησε ο συναγερμός, σε αυτό δεν ακούστηκε κανένας συναγερμός, με αποτέλεσμα, πολλοί εργαζόμενοι να αργήσουν να φύγουν από τους χώρους εργασίας τους, εκθέτοντάς τους εαυτούς τους σε κίνδυνο …και έτσι τους ειδοποιούσαμε εμείς.

2. Κανένας δεν μας έδειξε, από πού θα φύγουμε και έτσι, εμείς ακολουθούσαμε τους πολλούς, ελπίζοντας να είναι η σωστή έξοδος διαφυγής.

3. Στην αρχή του «shut down» τα μέτρα ασφαλείας ήταν αυστηρά και ξαφνικά, μετά την Πρωτομαγιά, αντιλήφθηκα μια κατακόρυφη χαλάρωση στα μέτρα ασφαλείας και το μόνο που τους ένοιαζε ήταν αν φοράς κράνος, γυαλιά και ζώνη και δεν δίνανε σημασία στον περιβάλλοντα χώρο.

4. Οι εργαζόμενοι των ΕΛΠΕ κατά την διάρκεια του «shut down» δουλεύουν 12ωρο, όπως και οι εργολαβικοί εργαζόμενοι και μερικοί μάλιστα, φτάνουν και 14ωρο, γεγονός που έχει σαν αποτέλεσμα, να αυξάνονται τα ποσοστά λάθους για δημιουργία ατυχημάτων.

5. Το ατύχημα προκλήθηκε, ακούγοντας κάποιον εργαζόμενο να λέει, ότι ήταν από ασυνεννοησία μεταξύ της μονάδας και του «control room» με αποτέλεσμα, να βγάλουν μια βάνα για συντήρηση και να χυθούν περί τα 30 κυβικά νάφθα, που είναι ενδιάμεσο προϊόν διύλισης του πετρελαίου, με σημείο ανάφλεξης να από -2 έως 37 βαθμούς Κελσίου.”

Τελειώνοντας, θα αναφερθούμε και σε ένα πρωτόγνωρο γεγονός, που έλαβε χώρα στις 8 Μαΐου, αμέσως μετά το τραγικό δυστύχημα στα ΕΛ.ΠΕ., το οποίο προκάλεσε και την οργή στην ηγεσία της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας. Συγκεκριμένα, οι διοικούντες στα ΕΛ.ΠΕ., αποφάσισαν να μην επιτραπεί για ώρες η είσοδος των δυνάμεων της Πυροσβεστικής, που είχαν σπεύσει στο διυλιστήριο Ασπροπύργου, παρόλο που βρίσκονταν σε εξέλιξη πυρκαγιά, που προκάλεσε τον σοβαρότατο τραυματισμό έξι ατόμων, από τους οποίους δυστυχώς, οι τρείς έχασαν την ζωή τους.

Αξίζει να σημειώσουμε, πως αν και η πυρκαγιά ξέσπασε νωρίς το πρωί της Παρασκευής, 8 Μαΐου, η εταιρεία δεν κάλεσε το «199». Οχήματα και άνδρες του Π.Σ. έσπευσαν, ύστερα από κλήση πολιτών, που είδαν τους πυκνούς καπνούς, ενώ δεν τους επετράπη η είσοδος στον χώρο των διυλιστηρίων καθώς, όπως ελέχθη από την εταιρεία, «το σύστημα πυρασφάλειας του διυλιστηρίου έχει αναλάβει την κατάσβεση και δεν συντρέχει λόγος περαιτέρω συνδρομής καθώς όλα είναι υπό έλεγχο».

Μάλιστα, η είσοδος στην Πυροσβεστική επετράπη, μόνο όταν έσβησε η φωτιά, με πηγές του Π.Σ. να σχολιάζουν, πως: «πρόκειται για ένα πρωτοφανές περιστατικό, που δεν πρέπει σε καμία περίπτωση να ξανασυμβεί». Σύμφωνα δε με την ανακοίνωση των ΕΛ.ΠΕ., «το περιστατικό αντιμετωπίστηκε άμεσα από τις υπηρεσίες πυρόσβεσης του διυλιστηρίου, ενώ ελήφθησαν όλα τα προβλεπόμενα μέτρα ασφαλείας, όπως προβλέπεται από τις σχετικές διαδικασίες», γεγονός που αντιτίθεται στην κείμενη νομοθεσία, που προβλέπει, όχι μόνο ότι ήταν υποχρεωτική η είσοδος των οχημάτων και των πυροσβεστών στο διυλιστήριο, αλλά και ότι ο επικεφαλής της δύναμης έχει την ευθύνη της διεύθυνσης και συντονισμού του κατασβεστικού έργου.

Επειδή το διυλιστήριο είναι μία δύσκολη περίπτωση χειρισμού επεισοδίων όπως το ως άνω και επειδή οι εκπτώσεις στην ασφάλεια έφεραν το κακό.

Επειδή το μόνιμο προσωπικό του ως άνω διυλιστηρίου έχει αποψιλωθεί για λόγους κόστους.

Επειδή γίνεται αντιληπτό, πως για να αντιμετωπιστεί το ενδεχόμενο ατυχήματος, θα έπρεπε τα μέτρα ασφαλείας να ήταν ακόμη πιο αυστηρά.

Επειδή όπως καταγγέλλουν οι εργαζόμενοι, «στο διυλιστήριο ισχύει το θέατρο του παραλόγου».

Επειδή το προσωπικό των συνεργείων εργολάβων συντήρησης, που κατά κόρον χρησιμοποιούνται, στην πλειοψηφία του είναι διαπιστωμένα άπειρο, σε ότι αφορά την έννοια «διυλιστήριο».

Επειδή, σύμφωνα με τους εργαζόμενους, η εταιρεία «καίγεται» να τελειώσει όσο πιο γρήγορα γίνεται τις εργασίες, επειδή αυτή την περίοδο τα περιθώρια διύλισης (margins: η διαφορά μεταξύ της τιμής αγοράς του αργού και της τιμής πώλησης των προϊόντων, δηλαδή τα μεικτά κέρδη) είναι πολύ υψηλά και η παύση της λειτουργίας του διυλιστηρίου, ακόμα και μια μέρα παραπάνω, σημαίνει μεγάλες απώλειες για τα ΕΛΠΕ.

Επειδή, ενώ το δ’ τρίμηνο 2014, ο Όμιλος ΕΛ.ΠΕ. δημοσίευσε την υψηλότερη λειτουργική κερδοφορία όλων των εποχών για δ΄ τρίμηνο, διαμορφώνοντας τα ετήσια συγκρίσιμα κέρδη EBITDA 2014 σε €417 εκατ. (2013: €178 εκατ.), το εργατικό κόστος (σε μια εταιρεία που υπερδιπλασιάζει τα κέρδη της) συμπιέστηκε κατά 20%.

Επειδή η από οποιοδήποτε όργανο ή άτομο άρνηση (απαγόρευση) της εισόδου ή η με οποιονδήποτε άλλο τρόπο παρεμπόδιση των πυροσβεστικών δυνάμεων ( που αφίχθησαν στον τόπο του συμβάντος για να αντιμετωπίσουν το περιστατικό, ανεξάρτητα αν υπάρχει ή όχι κίνδυνος ατόμου από αυτήν ή αν στο χώρο πυρκαγιάς υπάρχει οργανωμένη ομάδα πυρασφάλειας μιας επιχείρησης, όπως στα ΕΛ.ΠΕ.), είναι συμπεριφορά παράνομη και πιο συγκεκριμένα, συνιστά το αυτεπάγγελτα διωκόμενο αδίκημα της απείθειας (ΑΡΘΡΟ 169 ΠΚ).

Επειδή και ο ίδιος ο υπουργός Παραγωγικής Ανασυγκρότησης, Περιβάλλοντος και Ενέργειας, κ. Παναγιώτης Λαφαζάνης, ζήτησε να χυθεί άπλετο φως, να εντοπιστούν οι υπεύθυνοι και φυσικά να τιμωρηθούν.

Κατόπιν όλων των ανωτέρω, ερωτάσθε:

1. Έχουν βάση οι ανωτέρω καταγγελίες για τα ΕΛΠΕ, όπως δημοσιεύονται στην εφημερίδα “Η Άποψη”, στις 23-24/05/2015;

2. Με ποια διαδικασία ασφάλειας πραγματοποιούνταν στο ως άνω διυλιστήριο η εργασία για τον καθαρισμό των σωληνώσεων και του εξοπλισμού γενικά από εύφλεκτα υλικά, προκειμένου στη συνέχεια να προχωρήσουν οι εργασίες συντήρησης;

3. Το ότι, σύμφωνα με καταγγελίες των εργαζομένων, τα μέτρα ασφαλείας στον ως άνω επίμαχο χώρο των ΕΛΠΕ ήταν ανύπαρκτα, θα γίνει αιτία να δρομολογηθούν έρευνες για να εντοπισθούν οι υπεύθυνοι και να ασκηθούν διώξεις από τον αρμόδιο εισαγγελέα σε εκείνα τα υψηλόβαθμα στελέχη, που είχαν και την ευθύνη για τα μέτρα ασφαλείας;

4. Είχε εκπονηθεί σχέδιο έκτακτης ανάγκης και είχαν προηγηθεί ενημέρωση, εκπαίδευση και ασκήσεις ετοιμότητας, που να περιλαμβάνουν το σύνολο του μόνιμου και έκτακτου - εργολαβικού προσωπικού, το οποίο είχε προσληφθεί για τις συγκεκριμένες εργασίες «shut down» στον ως άνω επίμαχο χώρο των ΕΛΠΕ;

5. Θα προχωρήσετε σε άμεση και ουσιαστική ενίσχυση των μέτρων ασφαλείας στα ΕΛΠΕ και εάν κριθεί αναγκαίο, στον επανασχεδιασμό τους, ώστε να αποκλειστεί κάθε ενδεχόμενο παρόμοιου συμβάντος στο μέλλον;

6. Θα καλέσει ο εισαγγελέας την απελθούσα διοίκηση των ΕΛΠΕ, κύρια τους κ. κ. Παπαθανασίου-Κωστόπουλου, αφού σύμφωνα με καταγγελίες, η εν λόγω φέρει τεράστια ευθύνη για τη χαλάρωση των μέτρων ασφαλείας;

7. Θα αποδοθούν ευθύνες σε αυτούς που αποφάσισαν την χρησιμοποίηση εργολαβικών εργαζομένων, την παρά τη μείωση προσωπικού εντατικοποίηση της δουλειάς, την μείωση του έμπειρου προσωπικού με «εθελούσιες» εξόδους και την μη αναπλήρωση του προσωπικού, γεγονότα που δημιούργησαν το κύριο υπόβαθρο για αύξηση των ατυχημάτων;

8. Θα διατάξετε ΕΔΕ, έτσι ώστε να ερευνηθούν και να απαντηθούν τα κάτω ερωτήματα; [ α) Γιατί δεν χτύπησε ο συναγερμός; β) Γιατί δεν υπήρχαν τρόποι διαφυγής απ' όλους τους χώρους μετά το ξέσπασμα της φωτιάς; και γ) Γιατί συγκέντρωσαν όλους τους εργαζόμενους στο πάρκινγκ και μόνο μετά από τις έντονες διαμαρτυρίες τούς άφησαν να βγουν έξω ]

9. Θα ερευνηθούν οι υπάρχουσες καταγγελίες μια προς μια, όπως παρουσιάζονται σε επιστολή του εργαζομένου στην ιστοσελίδα «www.ecoeleusis.com»;

10. Επειδή οι καταγγελίες για τα ρυπαντικά επεισόδια των ΕΛΠΕ, στο Θριάσιο Πεδίο, συνεχίζονται με αμείωτη ένταση, με την εταιρεία να κάνει λόγο για «οπτικές εντυπώσεις», θα ερευνήσει ο εισαγγελέας Περιβάλλοντος τις καταγγελίες για τη ρύπανση του περιβάλλοντος; Σε ποιες άμεσες ενέργειες πρόκειται να προβεί ο εν λόγω επί τούτου; Πρόστιμα, που επέβαλαν οι αρμόδιες αρχές για όμοιο λόγο αυτό στο παρελθόν, έχουν εισπραχθεί;

11. Το ότι με ευθύνη των αρμοδίων των ΕΛ.ΠΕ, μετά τη σημειωθείσα έκρηξη στο διυλιστήριο του Ασπροπύργου, δεν επετράπη η είσοδος της πυροσβεστικής, που με βάση το νόμο προΐσταται σε κάθε ενέργεια που αφορά πυρκαγιά, έχει περάσει, ως πληροφορία, στις εισαγγελικές αρχές; Αν «ναι», σε τι ενέργειες έχουν προβεί οι αρμόδιοι εισαγγελείς; Γιατί δεν οδηγήθηκαν άμεσα οι υπεύθυνοι με αυτόφωρη διαδικασία σε σύλληψη και παραπομπή στο εδώλιο, όπως ορίζει το άρθρο 169, του Π.Κ.;

12. Εφόσον απαγορεύτηκε η είσοδος της Πυροσβεστικής στα ΕΛ.ΠΕ, ως άνω, ενημερώθηκε το επιχειρησιακό κέντρο του Π.Σ. (ΕΣΚΕ/199); Σε θετική εκδοχή απάντησης στο προηγούμενο ερώτημα, τι ενέργειες έγιναν και τι εντολές δόθηκαν;

13. Γιατί τα ΕΛ.ΠΕ. δεν ενημέρωσαν, όπως είχαν υποχρέωση από τον νόμο, το ΕΣΚΕ/199 για να αναγγείλουν το περιστατικό; Θα εξετάσετε αν το γεγονός έγινε εσκεμμένα, έτσι ώστε να αποκρυφτούν τυχόν στοιχεία;

14. Γιατί δεν διενεργήθηκε άμεσα, την ημέρα του περιστατικού, έκτακτος έλεγχος από την αρμόδια Πυροσβεστική, για να διαπιστωθεί, αν διέθετε ο επίμαχος χώρος νόμιμο πιστοποιητικό πυρασφάλειας;

15. Γιατί η ηγεσία του Π.Σ. δεν έδωσε εντολή στην Διεύθυνση Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού να αναλάβει την προανάκριση, προκειμένου να αποκαλυφθούν τα αίτια και οι συνθήκες εκδήλωσης πυρκαγιάς και τραυματισμών των εργαζομένων, και ανέλαβε αυτήν το Ανακριτικό της Π.Υ. Ελευσίνας;

Ο ερωτών βουλευτής της Κοινοβουλευτικής Ομάδας των ΑΝΕΛ

Νίκος Ι. Νικολόπουλος

Πρόεδρος του Χριστιανοδημοκρατικού Κόμματος Ελλάδος